درمان زخم
زخم ها بخش جدایی ناپذیر از زندگی ما هستند. همه ی ما در طول زندگی با خراش های کوچک و یا بریدگی های عمیق رو به رو هستیم. زخم ها را می توان بر اساس علت ایجاد و نوع بافت آسیب دیده تقسیم بندی کرد. در ادامه به انواع درمان زخم می پردازیم.
بهبود زخم چند مرحله دارد؟
بهبود زخم یک فرایند سخت و پیچیده است که شامل موارد زیر میشود.
- التهاب : در این مرحله، گلبول های سفید برای مبارزه با عفونت به محل زخم می روند.
- تکثیر : برای پر کردن زخم، بافت جدید ایجاد میشود.
- بازسازی : برای بسته شدن زخم بافت جدید به بافت طبیعی تبدیل میشود.
انواع روش های درمان زخم
درمان زخم بسته به نوع عمق و اندازه ی زخم متفاوت است. برخی از روش های درمان زخم را با هم مطالعه میکنیم:
- تمیز کردن زخم و ضد عفونی کردن آن : اولین راه حل برای درمان هر زخم تمیز کردن و ضد عفونی کردن آن با آب و صابون و محلول ضد عفونی کننده است.
- پانسمان زخم : مرحله ی دوم درمان زخم، استفاده ی پانسمان مناسب است که برای جلوگیری از عفونت و تشکیل محیطی مرطوب برای بهبود زخم است.
- مصرف دارو ها : با توجه به نوع زخم ممکن است پزشک برای سریع شدن روند بهبود زخم، داروهای ضد التهابی یا آنتی بیوتیک تجویز کند.
- جراحی : در صورت وجود زخم های عفونی و عمیق، اگر با تجویز پزشک برطرف نشد و روند بهبود زخم طول کشید باید زخم را جراحی کنید.
مراقبت از زخم در منزل
برای سریع تر شدن روند بهبود زخم و جلوگیری از عفونت میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید :
- تمیز نگه داشتن زخم : هر روز زخم را با آب گرم و صابون به آرامی و با ملایمت شسته و با پانسمان تمیز بپوشانید.
- استراحت دادن به زخم : از فشار دادن زخم و یا کندن زخم جدا خودداری کنید.
- تغذیه ی مناسب : از مصرف غذاهای غنی از پروتئین، ویتامین C و روی استفاده کنید تا روند بهبود زخم سریع تر پیش برود.
دسته بندی انواع زخم
- زخم های ناشی از ضربه : این نوع زخم ها در اثر برخورد اشیا تیز، بریدگی ها، خراش ها و کبودی ها نمونه هایی از زخم ها است.
- زخم های ناشی از فشار : این نوع زخم ها معمولا در افرادی که برای مدت طولانی در یک وضعیت و محیطی ثابت قرار دارند ایجاد می شود که یکی از رایج ترین این زخم ها زخم بستر .
- زخم های ناشی از سوختگی : زخم هایی که بر اثر حرارت، برق، تشعشعات می توانند باعث سوختگی بدن و ایجاد زخم شوند.
- زخم های ناشی از بیماری : برخی از بیماری مانند دیابت، بیماری های عروقی و سرطان باعث ایجاد زخم می شوند که به سختی بهبود میابند.
- زخم های جراحی : زخم های ناشی از جراحی زخم هایی هستند که براساس جراحی ایجاد میشوند و اصولا با برش های تیز همراه هستند .
زخم مزمن چیست؟
زخم های مزمن به زخم هایی گفته میشود که به طور طبیعی روند بهبود خود را طی نمی کنند و مدت زمان طولانی تری را نسبت به زخم های معمولی میگذرانند و باز میمانند. این زخم مدت زمان زیادی مانند 5 تا 7 هفته بهبود می یابند که در بسیاری از موارد ممکن است ماه ها یا حتی سالها درمان آن ها طول بکشد.
چه دلایلی باعث ایجاد زخم های مزمن میشود؟
- اختلال در گردش خون : بیماری مانند دیابت و بیماری عروقی می توانند جریان خون را در ناحیه ی زخم را کاهش دهند و روند بهبود را کاهش دهند .
- عفونت : وجود ویروس ها و قارچ ها در زخم می توانند روند بهبود را مختل کنند ئ باعث ایجاد زخم مزمن شوند .
- کمبود مواد مغذی : کمبود پروتیین، ویتامین ها موارد دیگر معدنی باعث میشوند روند بهبود کاهش پیدا کند .
- سیستم ایمنی ضعیف : ضعیف بودن سیستم ایمنی بدن باعث کاهش عفونت، ترمیم زخم میشود .
- چاقی : با افزایش سن، توانایی بدن در ترمیم زخم کاهش می یابد.
اهمیت تغذیه در بهبود زخم چیست؟
- تامین انرژی : بدن برای ترمیم بافت های آسیب دیده نیاز به انرژی دارد که کربوهیدرات ها بخش اصلی انرژی بدن هستند.
- تقویت سیستم ایمنی بدن : ویتامین ها و مواد معدنی به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند و بدن را در برابر عفونت ها محافظت مینماید.
- گردش خون : رساندن اکسیژن و مواد مغذی به محل زخم ضروری است . و این مواد مغذی به بهبود گردش خون در بدن برای بهبود زخم کمک میکند .
انواع مواد مغذی برای بهبود زخم
- پروتئین : پروتئین ها شامل گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخم مرغ، لبنیات، حبوبات، آجیل و دانه ها میشود.
- ویتامین C : ویتامین C شامل کیوی، مرکبات، توت فرنگی، فلفل دلمه ای، آب لیمو، بروکلی، گوجه فرنگی می شود و برای تولید کلاژن ضروری است که پروتئینی مهم برای ترمیم بافت ها می باشد.
- روی : روی شامل گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخم مرغ و … میشود. همچنین باعث تقویت سیستم ایمنی میشود.
- ویتامین E : ویتامین E شامل آنتی اکسیدان قوی است و شامل آجیل، دانه ها، روغن های گیاهی، سبزیجات و …. میشود.
- اهن : آهن گلبول های قرمز را افزایش میدهد که برای بدن بسیار ضروری است . آهن شامل گوشت قرمز، مرغ، ماهی حبوبات، سبزیجات و .. میشود.
- زینک : زینک شامل مرغ، ماهی، حبوبات، گوشت قرمز و دانه ها میشود که برای تقویت سیستم ایمنی و بهبود زخم بسیار موثر است.
چه غذاهایی برای افراد دارای زخم ممنوع است و می تواند عارضه به وجود بیاورد؟
- غذا های تند و ادویه دار: غذا های تند و ادویه دار باعث تحریک معده و افزایش ترشح اسید میشود.
- غذا های اسیدی: پرتقال، لیمو، گوجه فرنگی و آبغوره غذاهایی هستند که میتوانند زخم را تحریک کنند .
- قهوه و چای: کافئین موجود در چای و قهوه باعث افزایش و تحریک ترشح اسید معده میشود .
- نوشابه های گازدا: گاز بسیار زیاد در نوشابه ها باعث نفخ و تحریک معده میشد.
- الکل: الکل می تواند به پوشش معده آسیب برساند و باعث بدتر شدن زخم شود .
- غذا های سرخ شده: هضم این غذا ها سخت و دشوار است و باعث تحریک معده می شود .
- شکلات و آدامس: ترکیبات شکلات از ماده هایی است که ترشح اسید معده را افزایش میدهد همچنین جویدن آدامس معده را تحریک کرده و باعث افزایش ترشح معده میشود.
https://www.webmd.com/first-aid/ss/slideshow-caring-for-wounds
